Een lascobot is een oplossing voor bedrijven die de herhaalnauwkeurigheid van laswerk willen verhogen, de productietijd verkorten en lassers bij seriematige werkzaamheden ontlasten. In vergelijking met traditionele industriële robots zijn cobots ontworpen voor eenvoudige bediening, snelle programmering en gebruik in kleinere productieruimtes.
Een lascobot is een oplossing voor bedrijven die de herhaalnauwkeurigheid van laswerk willen vergroten, de productietijd verkorten en lassers bij terugkerende werkzaamheden ontlasten. In tegenstelling tot traditionele industriële robots zijn cobots ontworpen voor eenvoudigere bediening, snellere programmering en gebruik in kleinere productieruimtes.
Automatisering van lassen betekent niet automatisch dat een grote productielijn nodig is. In veel bedrijven volstaat een werkstation met een cobot, lasstroombron, werktafel en geschikte opspanmiddelen. Dat kan vooral aantrekkelijk zijn voor ondernemingen die regelmatig vergelijkbare onderdelen vervaardigen, maar niet in uitgebreide robotisering willen investeren.
Wat is een lascobot?
Een cobot, of collaboratieve robot, voert terugkerende lasbewegingen uit langs een geprogrammeerd traject. De operator bereidt het werkstuk voor, stelt het programma in, start het proces en controleert het resultaat. De cobot leidt de lastoorts met een constante snelheid, hoek en afstand tot het materiaal. Voorbeelden zijn te vinden bij lascobots en collaboratieve robots.
Bij lassen is processtabiliteit bijzonder belangrijk. Zelfs ervaren lassers kunnen moeite hebben om gedurende vele uren een volledig gelijkmatige kwaliteit te behouden. Een lascobot herhaalt dezelfde beweging en helpt daardoor verschillen tussen achtereenvolgende werkstukken te beperken.
Dit betekent niet dat mensen volledig worden vervangen. Er blijft een operator nodig om onderdelen voor te bereiden, parameters te kiezen, opspanmiddelen in te stellen, lassen te beoordelen en bij problemen in te grijpen. Automatisering werkt het best wanneer de herhaalnauwkeurigheid van de machine wordt gecombineerd met de expertise van lassers en productietechnologen.
Wanneer is lasautomatisering zinvol?
Lasautomatisering is het meest rendabel wanneer een bedrijf steeds vergelijkbare onderdelen produceert. Hoe vaker dezelfde lasnaad moet worden gemaakt, hoe gemakkelijker de tijd voor programmering, inrichting en het vervaardigen van opspanmiddelen kan worden terugverdiend.
Een lascobot is geschikt voor frames, staalconstructies, steunen, beugels, behuizingen, machineonderdelen, tafels, rekken, poorten, hekken en componenten in kleine of middelgrote series. Zeer grote productiebatches zijn niet noodzakelijk. Vaak volstaan terugkerende bestellingen waarvoor een eerder opgeslagen programma opnieuw kan worden gebruikt.
Een cobot is ook nuttig waar lassers veel eenvoudige en monotone lassen uitvoeren. Door deze werkzaamheden te automatiseren kunnen medewerkers zich richten op moeilijkere bewerkingen, kwaliteitscontrole, productievoorbereiding en taken waarvoor meer handmatige ervaring nodig is.
Wanneer is een cobot mogelijk niet rendabel?
Niet elk bedrijf kan onmiddellijk het volledige potentieel van een cobot benutten. Als vrijwel alleen unieke stukken worden geproduceerd, elk werkstuk anders is en lasnaden moeilijk bereikbaar zijn, kan de invoering minder efficiënt zijn. De benodigde tijd voor programmeren, instellen en ombouwen kan dan langer zijn dan de eigenlijke lastijd.
Een cobot lost ook problemen met slecht voorbereide onderdelen niet op. Als werkstukken grote spleten, wisselende afmetingen, instabiele opspanning of onvoldoende herhaalbaarheid na snijden en buigen vertonen, zal de robot die fouten herhalen. Robotlassen vereist daarom een goed voorbereid productieproces.
Vóór aankoop moet worden nagegaan of het bedrijf geschikte onderdelen heeft voor automatisering. Het beste resultaat wordt bereikt met werkstukken die stevig kunnen worden vastgezet, steeds in dezelfde positie liggen en langs een vast traject kunnen worden gelast.
De belangrijkste voordelen van een cobot
Het grootste voordeel is herhaalnauwkeurigheid. De cobot beweegt de lastoorts bij elke cyclus op dezelfde manier. Hierdoor kan de lasnaad gelijkmatiger worden en is constante kwaliteit bij serieproductie gemakkelijker te bereiken.
Een tweede voordeel is productiviteit. Terwijl de cobot last, kan de operator volgende onderdelen voorbereiden, het proces controleren of andere werkzaamheden uitvoeren. Met een goed ingericht werkstation verkort dit de productietijd en vermindert het stilstand.
Ook ergonomie is belangrijk. Lange, terugkerende lasnaden kunnen vermoeiend zijn en ogen, handen en rug belasten. De cobot neemt de meest monotone taken over, zodat de lasser zich op werkzaamheden kan richten die meer deskundigheid vragen. Het werkstation moet echter nog steeds beschermen tegen boogstraling, lasspatten en lasrook, ook als een collaboratieve robot wordt gebruikt.
Automatisering helpt bovendien om de gevolgen van personeelstekorten te beperken. Wanneer gekwalificeerde lassers schaars zijn, kan een cobot de productie stabiliseren en de afhankelijkheid van handmatig werk bij repetitieve onderdelen verminderen.
Wat moet vóór de invoering worden voorbereid?
De opspanmiddelen zijn het belangrijkst. Het werkstuk moet altijd op dezelfde plaats liggen. Een goed ontworpen lasmal verkort de voorbereidingstijd en helpt de herhaalnauwkeurigheid te behouden. Bij bepaalde toepassingen zijn ook laspositioneerders nuttig om onderdelen goed te oriënteren.
Vervolgens moeten de lasparameters worden gekozen. Stroomsterkte, spanning, voortloopsnelheid, beschermgas, draadtype en lasvolgorde moeten op elkaar worden afgestemd. De cobot vervangt de lastechnologie niet, maar voert deze herhaalbaar uit. Voor passende stroombronnen en accessoires kan men kijken bij lasapparaten en lasmachines.
Ook de materiaalstroom verdient aandacht. De werkplek moet zo worden ingericht dat een operator onderdelen snel kan plaatsen en verwijderen. Duurt de voorbereiding te lang, dan staat de cobot stil en wordt het potentieel van automatisering niet volledig benut. Daarnaast zijn geschikte ventilatie en lasrookafzuiging noodzakelijk.
Hoe beoordeel je het rendement van een lascobot?
De eenvoudigste aanpak is om de tijd voor handmatig lassen te vergelijken met de werktijd van de cobot, inclusief laden, lossen, inspectie en eventuele nabewerking. Belangrijk zijn ook het aantal terugkerende onderdelen per maand, de lengte van de lasnaden, omsteltijden en hoe vaak een bepaalde serie opnieuw wordt geproduceerd.
Een cobot verdient zichzelf sneller terug wanneer:
- onderdelen herhaalbaar en eenvoudig te spannen zijn,
- lasnaden een vergelijkbaar verloop hebben,
- productieseries regelmatig terugkeren,
- het bedrijf moeite heeft om lassers te vinden,
- een constante laskwaliteit vereist is,
- de productie moet groeien zonder veel extra personeel.
Het rendement neemt ook toe wanneer één operator meerdere processtappen kan verzorgen of nieuwe onderdelen kan voorbereiden terwijl de cobot last. Daarom moet vóór de aankoop het complete proces worden bekeken en niet alleen de tijd voor één lasnaad. Voor de keuze van apparatuur en uitrusting kan men terecht bij CORMAK.
Samenvatting
Een lascobot is rendabel wanneer een bedrijf terugkerende lasnaden produceert en de stabiliteit van de productie wil verbeteren. De beste toepassingen zijn series onderdelen die gemakkelijk kunnen worden opgespannen en langs een vast traject worden gelast.
Niet ieder proces is geschikt voor een cobot, maar op een goed voorbereide werkplek kan hij de werktijd verkorten, de herhaalbaarheid verbeteren en lassers ontlasten. Succes hangt niet alleen af van de aankoop, maar ook van geschikte opspanmiddelen, goed voorbereide onderdelen en een doordachte productieorganisatie.