De draaibankpaal is een van de basisonderdelen van een klassieke conventionele draaibank. Deze bevindt zich aan de tegenoverliggende kant van het spilhuis en kan langs het machinebed worden verschoven. Zijn belangrijkste taak is het ondersteunen van de as in de draaibank, met name wanneer het te bewerken werkstuk lang, slank of gevoelig voor doorbuiging is.
De paardje van de draaibank is een van de basisonderdelen van een klassieke conventionele draaibank. Het bevindt zich aan de tegenovergestelde kant van het spindelhuis en kan langs het machinebed worden verschoven. De belangrijkste taak ervan is het ondersteunen van de as in de draaibank, vooral wanneer het te bewerken werkstuk lang, slank of gevoelig voor doorbuiging is.
De staafhouder kan ook worden gebruikt voor het bevestigen van gereedschappen zoals boren, ruimers of verzinkers. Hierdoor worden de mogelijkheden van de draaibank vergroot en kunnen extra bewerkingen worden uitgevoerd zonder het werkstuk naar een andere machine te hoeven verplaatsen.
Waarvoor dient de achtersteun van een draaibank?
Meestal wordt de steun gebruikt om lange werkstukken te ondersteunen die in een draaibankhouder draaien. Het ene uiteinde van het werkstuk wordt in de spil vastgezet, terwijl het andere uiteinde wordt ondersteund door een tand die in de huls van de steun is geplaatst.
Deze opstelling verhoogt de stijfheid van het systeem en beperkt trillingen tijdens het draaien.
De draaibanksteun wordt onder andere gebruikt bij de bewerking van:
- lange assen,
- assen,
- pennen,
- staven,
- onderdelen met een kleine diameter,
- onderdelen die axiaal moeten worden geboord.
Hoe groter de lengte van het onderdeel in verhouding tot de diameter, hoe groter het risico op doorbuiging tijdens de bewerking.
Waarom is de ondersteuning van de as in een draaibank belangrijk?
Tijdens het draaien werkt er een snijkracht op het werkstuk. Als de as lang is en alleen in de spankop is bevestigd, kan deze gaan doorbuigen.
Dit leidt tot een slechtere oppervlaktekwaliteit, problemen met de maatvastheid en het ontstaan van trillingen.
Door de as in de draaibank met behulp van een steunpunt te ondersteunen, kunnen deze verschijnselen worden beperkt. Het werkstuk wordt op twee punten gestabiliseerd, waardoor het tijdens het bewerken een grotere stijfheid behoudt.
Dit is vooral van belang bij bewerkingen waarbij het werkstuk ver buiten de spantang uitsteekt.
Wanneer moet een achtersteun worden gebruikt?
Er is geen vaste lengte waarboven een steunblok altijd verplicht is. De beslissing hangt af van de diameter, het materiaal, de uitsteeklengte van het werkstuk, de verspaningsparameters en de vereiste nauwkeurigheid.
In de praktijk is het raadzaam een steun te gebruiken wanneer de as gevoelig wordt voor trillingen of doorbuiging.
Ondersteuning is met name aan te raden bij het draaien van lange en dunne werkstukken, bij grotere snijdieptes en wanneer een hoge maatnauwkeurigheid vereist is.
Als het werkstuk kort en stijf is, is een steun mogelijk niet nodig.
Vaste of draaibare spantand?
In de steun kunnen verschillende soorten spantanden worden gebruikt.
Een vaste spantand draait niet mee met het werkstuk. Deze vereist een goede smering van het contactoppervlak en wordt voornamelijk bij specifieke bewerkingen gebruikt.
Een roterende spantand heeft eigen lagers en draait mee met het bewerkte werkstuk. Dit is handiger bij hogere toerentallen en langdurig gebruik.
In de meeste gangbare werkplaatsapplicaties is een roterende klauw een zeer praktische oplossing.
Hoe bereid je het werkstuk voor op ondersteuning?
Om de steunpunt correct te kunnen gebruiken, moet er aan het uiteinde van de as een uitsparing worden aangebracht. Deze moet precies in de as van het werkstuk liggen en een geometrie hebben die is afgestemd op de gebruikte steunpunt.
Een onjuist uitgevoerde uitsparing kan leiden tot slingering, ongelijkmatige ondersteuning en snellere slijtage van het contactoppervlak.
Nadat de steun is ingesteld, moet de huls ervan worden uitgeschoven en moet de steun voorzichtig tegen het werkstuk worden gedrukt. De druk moet voldoende zijn om stabiliteit te garanderen, maar mag niet te groot zijn.
Te hard aandrukken kan leiden tot oververhitting, overbelasting van de lagers of een verandering in de geometrie van de slanke as.
De spantang als gereedschapshouder
De staafhouder dient niet uitsluitend ter ondersteuning.
In de huls ervan kan een boorhouder of een gereedschap met een Morse-conus worden bevestigd. Hierdoor kan de draaibank rechtstreeks in de as van het te bewerken werkstuk boren.
De kop kan worden gebruikt voor:
- voorboren,
- boren,
- uitboren,
- verdiepen,
- bepaalde schroefdraadbewerkingen.
Het werkstuk draait dan in de spil, terwijl het in de boorkop bevestigde gereedschap langs de as wordt verplaatst.
Tailstock en steun – wat is het verschil?
De spilsteun ondersteunt het werkstuk aan het uiteinde. Dit is echter niet altijd voldoende.
Bij zeer lange assen kan ook een vaste of beweegbare steun nodig zijn. Deze ondersteunt het werkstuk dichter bij de snijplaats en beperkt de doorbuiging in het midden van de lengte.
Daarom zijn de steun en de steunbeugel geen concurrerende oplossingen. Bij veeleisende bewerkingen kunnen ze tegelijkertijd worden gebruikt.
Hoe stel je de staafhouder correct in?
De staafhouder moet zich in de as van de spil bevinden. Als deze ten opzichte van de as verschoven is, kan dit conisch draaien veroorzaken in plaats van cilindrisch draaien.
Het is daarom raadzaam om de afstelling ervan te controleren vóór de precieze bewerking.
Ook de staat van de geleiders en de reinheid van het contactoppervlak zijn van belang. Vervuiling onder de voet van de steun kan de afstelling beïnvloeden.
Nadat de steun in de juiste positie is gebracht, moet deze stevig op het bed worden vergrendeld.
Wanneer is een steunblok niet voldoende?
Bij zeer dunne en lange assen kan het ondersteunen van het uiteinde alleen onvoldoende zijn om doorbuiging in het midden te voorkomen.
In dat geval moeten de bewerkingsparameters worden beperkt of moet een extra steun worden gebruikt.
Ook bij zware werkstukken moet de toegestane belasting van de paal en de gebruikte klauw worden gecontroleerd. Het steunelement mag geen grotere belastingen opvangen dan door de fabrikant van de machine is voorgeschreven.
Samenvatting
De staafsteun van een draaibank dient in de eerste plaats voor het stabiliseren van lange en slanke werkstukken en voor het bevestigen van gereedschappen voor boren en andere axiale bewerkingen.
Een juiste ondersteuning van de as in de draaibank beperkt trillingen, vermindert doorbuiging en helpt de vereiste draainauwkeurigheid te behouden. Het is raadzaam om de spilsteun te gebruiken wanneer het werkstuk aanzienlijk buiten de spankop uitsteekt of wanneer de stijfheid van de spankop onvoldoende is.
Een goed afgestelde kop verhoogt de veiligheid en de precisie van het werk en is daarom een van de belangrijkste onderdelen van de uitrusting van een conventionele draaibank.
